ESRARENGİZ VADİ

İnsan ve Robot Benzerliği

Bilim ve teknoloji ilerledikçe robotlarla da fazlasıyla haşır neşir olmaya başladık. Mutfakta, bankamatiklerde, güvenlik sistemlerinde hizmetimize sunulan "akıllı" sistemler bir yana, insana benzeyen makineler yaratma çabası da gitgide büyüyor. Tıpkı "bizim" gibi görünen, ama "bizden" olmayan bir yabancı, bir robot. Daha doğru bir söylemle bir android.

Hiç düşündünüz mü; günlük hayatta böyle bir androidle yüz yüze gelseniz ne hissederdiniz? Onu insanmış gibi kabullenebilir miydiniz? Örneğin, robot olduğunu unutup konuşmaya dalabilir miydiniz? Bu duygu, yaklaşık 40 yıl kadar önce, bir Japon robot bilimci tarafından adlandırılmış bile: "Esrarengiz Vadi"

Kulağa polisiye bir roman ismi gibi gelse de, gerçekte insanların robotlara ve androidlere verdikleri duygusal tepkilere dair Masahiro Mori'nin ortaya koymuş olduğu kuramın ismi. Bu kurama göre, bir android görüntü ve hareket bağlamında insana ne denli yaklaşırsa insan da androide karşı o denli olumlu hisler besliyor. Ta ki bir noktaya kadar. Belli bir noktaya gelindiğinde, androidin insana benziyor oluşu itici olmaya başlıyor. İşte esrarengiz vadi bu noktayı tanımlıyor. Bu nokta aşılabilirse, androidin bir çırpıda tekrar sempati toplayıp tıpkı sağlıklı bir insana hissettiğimiz duyguları tetiklemeye başlayacağına inanılıyor.

Don Kişot ve Yeldeğirmeni (öykü)

UNA (öykü)

*************************************

Japon Mucit Kendine "Robot Sevgili" Yaptı

Kanada'da yaşayan Japon bir bilim adamının, kişisel servetini harcayarak 2 yıl süren uğraş sonunda tasarladığı ve Aiko adını verdiği robot sevgili, ev işi yapıyor, matematik problemleri çözüyor, ilaç saatlerini hatırlatıyor...

MÜKEMMEL AŞIK (Film)

**********************************

15 humanoid robotun katıldığı yarışmada, en zorlu etaplardan biri de yumurtaları sağ salim dizmekti.

Psikologları asıl ilgilendiren soruysa şu: Esrarengiz vadinin sırrı ne olabilir? Pek çok psikolog, esrarengiz vadinin beklentilerle ilişkili olduğunu düşünüyor. İnsan özellikleri taşıyan ancak robot olduğu bariz bir cisimle iletişime geçtiğimizde yaptığı her "akıllıca" hamle ilgimizi çekip, hoşumuza gidiyor. Fiziksel özellikleri tamamen insansı bir cisimdense mükemmel insansı tepkiler beklemeye başlıyoruz. Diğer bir deyişle, beklenti çıtamız yükseliyor. Yüksek beklentilerimiz karşılanamayınca da daha olumsuz hissediyoruz. Hatta bu sırf bu yüzden çoğu bilim insanı robotları insana benzetme hevesinden vazgeçmiş görünüyor. Biri dışında: David Hanson.

Kız arkadaşının yüzünden esinlenerek tasarladığı androidin insanlarda sıcak hisler uyandırdığını belirten Hanson, esrarengiz vadinin bilimsel bir kuram olmadığı ve gerçeği yansıtmadığı görüşünde. Hanson'ın bu androidi kuram üzerine şüphe düşürdüyse de, Mori'nin esrarengiz vadisini psikolojik olarak irdelediğimizde kulağa hiç de mantıksız gelmiyor. Bilim insanları, kol ya da bacakları kopan hastalara yerleştirilen protezlerin gerek hastaların kendilerince gerekse sosyal çevrelerince kimi zaman "garipsenebiliyor" oluşunuysa yine aynı nedene bağlıyor

Bilim ve Teknik Dergisi'nin Mart 2008 tarihli sayısında yer alan ve İnci ARAL'ın hazırladığı "Psikoloji-İç Bükey Yansımalar" yazısından alınmıştır.

EMMA-2 (öykü)

ŞAHANE KOPYALAR (Öykü)

2027/ 88.DAVA - (öykü)

*************************************

JAPON İŞİ (Film)

Yönetmen : Kartal Tibet (Cem Film)
Senaryo Yazarı : Erdoğan Tünaş
Oyuncular: Kemal Sunal, Fatma Girik
Tür : Komedi
Süre : 87 dk.
Konu : "Başak" (Fatma Girik) iki rakip gazino sahibinin paylaşamadığı bir şarkıcıdır. Genç kadın öldürüleceğinden korkarak bir robot kopya yaptırır ve kılık değiştirip yurt dışına kaçar. Gazinocular Başak'ı ararken karşılarına şarkıcının bir kopyası çıkar. Bu bir robottur. Garson Veysel (Kemal Sunal) ona aşık olur ve evine götürür. Robot Başak, müzik eşliğinde, onun ev işlerini yapmaya başlar.

************************************

HAMARAT ROBOT

Japonya'da insansı 15 robot ev işlerindeki hünerlerini sergiledi

Her geçen gün daha da yetkin örneklerini görmeye çoktan alıştığımız humanoid (insansı) robotlar, Japonya'nın başkenti Tokyo dışındaki Kawasaki'de pazar günü düzenlenen bir yarışmada bu sefer de ev işlerindeki hünerlerini sergiledi. Ön elemelerde yarışan 15 robotun yapabildikleri arasında çamaşır sepetinden topladıkları çamaşırları katlamak, yumurtaları rafa dizmek gibi marifetler var. Yarışmanın önümüzdeki ay düzenlenecek olan finalinde birinci gelecek maharetli robotun sahibini bir milyon yenlik (yaklaşık 10 bin YTL) bir para ödülü bekliyor.

www.radikal.com.tr