Bu yazı, Cüneyt AYRAL imzasıyla, 28.03.2008 tarihinde Radikal Kitap Ekinde yayınlanan röportajdan alınmıştır.

Çağımızın Jules Verne'i
Arthur C. Clarke

Bugün çılgınca kullanmakta olduğumuz cep telefonlarının babasını tanıyor muyuz? Büyük bir olasılıkla, hemen hemen tüm okurların vereceği yanıt 'bilemedim' olacaktır. Yüzü aşkın roman, bini aşkın öykünün yazarı ve "Öldükten sonra beni yazar yanımla anımsayın, denizaltı araştırmalarımla, uzay bilimi ile ilgili çalışmalarımla değil" diyen Sir Arthur C. Clarke bir öyküsünde söz ediyor uzaya atılacak bir uydu ile haberleşmeyi ve ondan yararlanan bilim dünyası cep telefonunu oluşturuyor... Ünlü yönetmen Stanley Kubrick'in çok ses getiren filmlerinden birisi olan '2001 A Space Odssey'nin öyküsünün yazarı ve filminin senaryosunun yardımcı yazarı da Arthur C. Clarke.

1945 yılında, insanların haberleşme sistemlerini uydular yoluyla yapacaklarını ortaya atmıştı, hayal gibi gelen bu düşüncesi, aradan on iki yıl geçtikten sonra uzaya fırlatılan Sputnik 1 uydusu ile gerçek olmuştu; o ise önündeki minik bilgisayarı aracılığı ile dünyayla durmadan haberleşmenin tadını çıkardığını söylüyordu. Clarke için haberleşme, haberdar olmak, yaşamının en önemli parçalarından birisiydi. Belki de bu nedenle yirmi dört saat durmayan faks ve elektronik posta servislerinin başında sürekli adamları bulunurdu. Dünyadan haberi olan, 1990 yılında yakalandığı bir hastalıktan ötürü sürekli tekerlekli iskemlede oturmak zorunda kalan yazarın artık roman yazmayacağını da o seyahatte öğrenmiştim... 2001 yılını yaşadıktan sonra ölmek istediğini sık sık tekrarlayan Arthur C. Clarke, 2001 yılında tüm dünyanın televizyonlarındaydı.

Arthur C. Clarke yüzü aşkın kitabı ve bini aşkın öyküsü arasındaki uzayı ilgilendiren gerçeküstücü yaklaşımlarını her zaman bilimselliğe dayandırmayı istemiş ve uzayı yazmakta olduğu için denizlerin altına inmesi gerektiğini düşünüp bu işe başlamış. Onun deniz altındaki ağırlıksız ortamı keşfetmesi ise uzay araştırmaları merkezi NASA'nın astronotlarını su altında eğitmesine neden olmuş.

Stanley Kubrick'le birlikte yaptığı ve 1968'de Oscar ödülünü paylaştığı '2001 A Space Odyssey' filminde 'HAL 9000' adıyla bir bilgi işlem sistemini anlatan yazar, insan düşüncesine yakın düşünebilen bu sistemin gerçekleşmesinin eli kulağında olduğunu söylemişti, bir keresinde.

Arthur C. Clarke 1994 yılında Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterilmişti. Sri Lanka'nın başkenti Colombo'nun yakınlarındaki Moratuwa Üniversitesi'nin onursal başkanlığını da yapmış olan yazarın adına bu üniversitede kurulu bir de enstitü vardır.

Barışsever kimliği ile tanınan ve İngiltere Kraliçesi'nden "Sir" ünvanı alan Arthur C. Clarke, dünyanın pek çok üniversitesinden fahri doktorluk unvanları almıştı ve sayılamayacak kadar çok ödülün sahibiydi. Birkaç yıl önce ABD'ye yaşayan Türk gazeteci Bircan ÜNVER'e son romanı The Last Theorem'in ilk el yazmalarını göstermişti. Ancak hastalıklar ve yorgunluk yazarın bu kitabını bitirmesini engelledi. Kitap, Amerikalı yazar Frederik POHL tarafından bitirilecek ve Ağustos 2008'de ABD ve Avrupa'da satışa sunulacaktır.

İngiltere'de Minehead, Somerset'de doğan Arthur C. Clarke kendi arzusu üzerine Colombo'da dini hiçbir törenin yapılmadığı bir törenle yakıldı.

BAŞA DÖN